ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯТүүх соёл tuuhe soyol

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠰᠢᠯᠭᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠴᠢ ᠰᠢᠨᠡᠯᠠᠮ᠎ᠠ - ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠪᠦᠯᠦᠭ᠂ᠥᠯᠵᠡᠢᠵᠢᠷᠭᠠᠯ– ᠭᠢᠯᠠᠯᠵᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠨᠠᠰᠤ1 Монгол үндэстний шалгарсан ардчилсан хувьсгалч Шинэлам - 2–р бүлэг᠂ Өлзийжаргал–

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-08

237

ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠪᠦᠯᠦᠭ᠂ᠥᠯᠵᠡᠢᠵᠢᠷᠭᠠᠯ– ᠭᠢᠯᠠᠯᠵᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠨᠠᠰᠤ ᠨᠢᠭᠡ᠂ ᠥᠯᠵᠡᠢᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠵᠠᠯᠭᠠᠮᠵᠢ        ᠥᠯᠵᠡᠶ᠋ᠢᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠷ ᠤᠨ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠵᠠᠯᠭᠠᠮᠵᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠡᠯᠬᠢᠶᠡᠰᠦ ᠭᠡᠵᠦ ᠨᠡᠯᠢᠶᠡᠳ ᠡᠷᠲᠡ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠶᠢᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠤᠷᠲᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭᠡᠰᠦ ᠪᠤᠢ᠃ ᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠥᠯᠵᠠᠶ᠋ᠢᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠭᠦᠩᠭ᠎ᠠ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠯᠲᠠᠨᠳᠠᠯᠠᠢ ᠨᠠᠨᠳᠢᠩᠨᠠᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠬᠰᠠᠨ ᠢ...

ᠬᠤᠯᠠᠨ – ᠬᠠᠲᠤᠨ ᠪᠠᠯᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠲᠤᠭ᠎ᠠ - ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠊ᠤ᠌ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠲᠡᠦᠬᠡ 18 Хулан – хатан балгасын утаа - Чингис хаан оо нууц түүх 18

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-07

492

       ᠬᠤᠷᠽᠧᠮ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠨᠡᠷᠡᠲᠡᠢ ᠵᠡᠷᠲᠡᠢ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠲᠠᠩᠰᠤᠭ ᠬᠣᠲᠠ ᠰᠡᠮᠡᠷᠺᠡᠨᠳ᠋ ᠢ᠋ ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠡᠵᠡᠯᠡᠨ ᠠᠪᠴᠤ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠯᠲᠠ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠰ᠂ ᠥᠩᠭᠡᠲᠡᠢ ᠥᠭᠡᠳᠡᠲᠡᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤᠷᠤᠭᠤ ᠠᠴᠢᠭᠤᠯᠵᠤ ᠬᠣᠲᠠ ᠤᠲᠤᠭ᠎ᠠ ᠦᠨᠡᠰᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠤᠮᠪᠠᠵᠤ ᠬᠣᠴᠣᠷᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠤᠯᠠᠨ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠡᠳ ᠰᠣᠨᠢᠭᠤᠴᠢᠷᠬᠠᠨ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠢ ᠬᠠᠷᠠᠮᠰᠠᠨ ᠬᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠭᠠᠷ ᠪᠠᠢᠯ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠦ᠌ ᠨᠢᠳᠦᠨ ᠡᠮᠦᠨ᠎ᠡ ᠥᠩᠭᠡ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠲᠤᠨᠤᠷᠠᠵ...

ᠵᠠᠩᠵᠤᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠩᠵᠤᠨ ᠰᠦᠪᠡᠭᠡᠳᠡᠢ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ-ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠳᠣᠷᠭᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠠᠶᠠᠨ ᠲᠡᠢᠨJanjdyn janjin Sübeedei baatar Delkhiig dorgioson ikh ayan dainЖанждын жанжин Сүбээдэй баатар Дэлхийг доргиосон их аян дайн

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-07

535

ᠬᠤᠯᠠᠨ – ᠴᠢᠰᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠣᠯᠣᠭᠠᠨ - ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠊ᠤ᠌ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠲᠡᠦᠬᠡ 17 Хулан – цусгүй тулаан - Чингис хаан оо нууц түүх 17

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-06

315

ᠬᠤᠯᠠᠨ – ᠴᠢᠰᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠣᠯᠣᠭᠠᠨ        ᠲᠡᠮᠦᠵᠢᠨ ᠦ᠌ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠬᠣᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠲᠤᠰ ᠲᠠᠭᠠᠨ ᠨᠠᠮᠤᠷᠵᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠭᠰᠠᠨ ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠭᠡᠨᠡᠳᠲᠡ ᠳᠠᠭᠤᠳᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠪᠥᠷᠲᠡ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠰᠣᠴᠢᠨ ᠭᠠᠢᠬᠠᠵᠠᠢ᠃ ᠡᠨᠡ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠪᠥᠷᠲᠡ ᠬᠥᠳᠡᠭᠡ ᠭᠡᠷ ᠲᠦ᠍ ᠵᠠᠷᠤᠴᠠ ᠰᠢᠪᠡᠭᠴᠢᠳ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ᠂ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠡᠮᠡᠰ ᠢ᠋ ᠴᠤᠭᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠢᠰᠡᠭᠡᠢ ᠬᠢᠬᠦ ᠤᠩᠭᠠᠰᠤ ᠰᠠᠪᠠᠭᠠᠳᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠵᠠᠢ᠃ ᠡᠨᠡ ᠪᠣᠯ ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ᠌ ᠲᠠᠯ᠎ᠠ...

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠰᠢᠯᠭᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠴᠢ ᠰᠢᠨᠡᠯᠠᠮ᠎ᠠ – ᠴᠢᠷᠮᠠᠢᠯᠲᠦ - ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠦᠭ<3> Монгол үндэстний шалгарсан ардчилсан хувьсгалч Шинэлам – Чармаилт - Нэгдүгээр бүлэг–3

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-04

568

ᠭᠤᠷᠪᠠ᠂ ᠴᠠᠭᠠᠭᠴᠢᠨ ᠭᠠᠬᠠᠢ ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠡᠮᠦᠨᠡᠬᠢ ᠦᠦᠰᠢᠨ ᠬᠤᠰᠢᠭᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠥᠷᠨᠢᠭᠰᠡᠨ ᠳᠤᠭᠤᠢᠯᠠᠩ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠡᠨ        ᠲᠥᠷᠥ ᠭᠡᠷᠡᠯᠲᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠣᠨ᠂ ᠳᠠᠷᠤᠢ 1828 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠦᠦᠰᠢᠨ ᠬᠤᠰᠢᠭᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠹᠸᠯᠵᠢ᠂ ᠵᠤᠯᠵᠠᠭ᠎ᠠ᠂ ᠱᠠᠭᠳᠤᠷ᠂  ᠬᠠᠵᠠᠭᠠᠷ ᠨᠠᠮᠵᠢᠯ᠂ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷ ᠨᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠨ ᠳᠠᠢᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ《ᠪᠠᠶᠠᠨᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠤᠭᠤᠢᠯᠠᠩ》 ᠤ᠋ᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠵᠠᠭᠤ ᠣᠷᠴᠢᠮ  ᠮᠠᠯᠴᠢ...

ᠨᠢᠩᠵᠠ ᠪᠤᠶᠤ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠭᠴᠢ ᠠᠯᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡNinja buyuu ül üzegdegch aluurchdyn tüükhНинжа буюу үл үзэгдэгч алуурчдын түүх

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-03

289

ᠬᠠᠯᠬ᠎ᠠ-ᠣᠢᠷᠠᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠴᠠᠭᠠᠵᠠKhalkh-Oiradyn tsaazХалх-Ойрадын цааз

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-02

330

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠰᠢᠯᠭᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠴᠢ ᠰᠢᠨᠡᠯᠠᠮ᠎ᠠ – ᠴᠢᠷᠮᠠᠢᠯᠲᠦ - ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠦᠭ<2-4> Монгол үндэстний шалгарсан ардчилсан хувьсгалч Шинэлам – Чармаилт - Нэгдүгээр бүлэг–2-4

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-09-01

451

ᠬᠣᠶᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠩ ᠤᠯᠤᠰ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠬᠣᠢᠰᠢᠬᠢ ᠠᠲᠠᠷ ᠬᠠᠭᠠᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠯᠲᠠ (ᠳᠥᠷᠪᠡ) ᠂ ᠮᠠᠨᠵᠤ ᠴᠢᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠳ᠋ᠡᠬᠢ ᠲᠠᠢᠵᠢ ᠢᠵᠠᠭᠤᠷᠲᠠᠨ ᠤ᠋ ᠴᠠᠯᠢᠩ ᠹᠦᠩᠯᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠠᠷᠠᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠢᠳᠠᠯ①                  ᠴᠢᠩ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠣᠷᠳᠣᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠠᠢᠵᠢ ᠢᠵᠠᠭᠤᠷᠲᠠᠨ ᠢ᠋ ᠢᠯᠪᠢᠨ ᠲᠠᠲᠠᠬᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠯᠥᠭᠡ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠹᠦᠩᠯᠦ ᠣᠯᠭᠣᠳᠠᠭ᠃ ᠵᠢᠨᠦᠩ ᠬᠡᠷᠬᠡᠮ ᠲ...

ᠬᠤᠯᠠᠨ – ᠠᠮᠢ ᠳ᠋ᠦᠢᠭᠰᠡᠨ ᠳᠤᠷᠠᠯᠠᠯ - ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠊ᠤ᠌ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠲᠡᠦᠬᠡ 16 Хулан – амь дүйсэн дурлал - Чингис хаан оо нууц түүх 16

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-08-31

215

ᠬᠤᠯᠠᠨ — ᠠᠮᠢ ᠳ᠋ᠥᠢᠭᠰᠡᠨ ᠳᠤᠷᠠᠯᠠᠯ       ᠲᠡᠮᠦᠵᠢᠨ ᠳᠥᠴᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠨᠠᠰᠤ ᠬᠦᠷᠴᠦ 1204 ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠯ᠎ᠠ᠃ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠨ ᠠᠢᠮᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠠᠶᠠᠨ ᠬᠠᠨ ᠢ᠋ ᠮᠥᠬᠥᠭᠡᠵᠦ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠨ ᠢᠷᠭᠡᠳ ᠢ᠋ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠣᠷᠢᠶᠠᠨ ᠠᠪᠴᠤ ᠳᠠᠭᠤᠰᠬᠠᠪᠠ᠃ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠨ ᠠᠢᠮᠠᠭ ᠢ᠋ ᠳᠠᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠣᠢᠨ᠎ᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ᠂ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯᠲᠠᠢ ᠠᠵᠢᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠰᠡᠨ ᠨᠢ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠨ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠣᠯᠵᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠠᠶᠠᠨ ᠬᠠᠨ ᠤ᠋ ᠣᠷᠳᠣᠨ ᠤ᠋ ᠲᠦᠰᠢᠮᠡᠯ ᠲᠠᠲᠠᠲ...

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠰᠢᠯᠭᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠴᠢ ᠰᠢᠨᠡᠯᠠᠮ᠎ᠠ – ᠴᠢᠷᠮᠠᠢᠯᠲᠦ - ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠦᠭ<2-3> Монгол үндэстний шалгарсан ардчилсан хувьсгалч Шинэлам – Чармаилт - Нэгдүгээр бүлэг–2-3

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-08-28

204

ᠬᠣᠶᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠩ ᠤᠯᠤᠰ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠬᠣᠢᠰᠢᠬᠢ ᠠᠲᠠᠷ ᠬᠠᠭᠠᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠯᠲᠠ (ᠭᠤᠷᠪᠠ) ᠂ ᠤᠷᠢᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠦᠷᠢᠶᠡᠰᠦᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠠᠲᠠᠪᠤᠷᠢ ᠰᠦᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠤ᠋ᠳ①        ᠲᠩᠷᠢ ᠲᠡᠳᠬᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠠᠢ᠍ᠮᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠣᠨ(1743) ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠤᠭ ᠲᠠᠪᠢᠨ ᠤ᠋ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠣᠲᠣᠷᠠᠬᠢ ᠲᠦᠷᠢᠶᠡᠰᠦ ᠶ᠋ᠢ ᠠᠨᠵᠢᠰᠤ ᠪᠦᠷᠢ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠠᠮᠤ ᠨᠢᠭᠡ ᠳ᠋ᠠᠨ᠂ ᠮᠥᠩᠭᠥ ᠨᠢᠭᠡ ᠯᠠᠩ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠠᠷ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠪᠣᠢ᠃    ...