ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠢᠮᠣᠷᠢ ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠭᠡМонгол хийморь нэвтрүүлэг

ᠲᠣᠳᠣᠪᠣᠬ᠎ᠠ ᠲᠠᠢᠽᠦᠢ᠍ᠩ ᠬᠠᠭᠠᠨ Todovokh taizun khaanТодовох тайзун хаан

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠴᠤᠤᠲᠤ ᠬᠥᠮᠥᠰЦуут хүмүүс 2025-10-13

213

ᠲᠣᠳᠣᠪᠣᠬ᠎ᠠ ᠲᠠᠢᠽᠦᠢ᠍ᠩ ᠬᠠᠭᠠᠨ    ᠨᠠᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢ ᠄ ᠱ · ᠴᠸᠶᠢᠨ — ᠣᠢᠳᠤᠪ ᠬᠢᠶᠠᠳ ᠪᠣᠷᠵᠢᠭᠢᠨ ᠣᠪᠣᠭᠲᠤ ᠲᠣᠳᠣᠪᠣᠬ᠎ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠡᠪᠦᠭᠡ ᠲᠡᠭᠦᠰᠳᠡᠮᠦᠷ ᠬᠠᠭᠠᠨ᠂ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠪᠦᠭᠡ ᠬᠠᠷᠭᠤᠴᠠᠭ ᠳᠦᠭᠦᠷᠡᠩ ᠲᠠᠢᠵᠢ᠂ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠨᠢ ᠠᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢᠵᠢ ᠶᠤᠮ᠃ ᠳᠤᠳᠤᠪᠤᠬ᠎ᠠ 1422 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠡᠷ ᠲᠦ᠍ ᠲᠥᠷᠥᠵᠡᠢ᠃1439 ᠣᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᠷᠠᠭᠴᠢᠨ ᠬᠣᠨᠢᠨ ᠵᠢᠯ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠨ ᠡᠷᠭᠦᠮᠵᠢᠯᠡᠵᠦ《ᠲᠠᠢᠽᠦᠢ᠍ᠩ 》 ᠴᠣᠯᠠ ᠥᠭᠴᠡᠢ...

ᠠᠨᠢᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠠᠢᠷᠬᠠᠨ ᠤ᠋ ᠰᠢᠪᠡᠨᠡᠭᠡ-ᠳ ∙ ᠭᠠᠷᠮ᠎ᠠ D.Garmaa Anirgüi khairkhany shivneeД.Гармаа Аниргүй хайрханы шивнээ

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠨᠠᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠯ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠭᠡНайруулал өгүүллэг 2025-10-13

223

ᠲᠡᠮᠦᠵᠢᠨ – ᠪᠠᠭᠳᠠᠳ᠋ ᠤᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ - ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠊ᠤ᠌ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠲᠡᠦᠬᠡ 28 Тэмүүжин – Багдадын хар сүүдэр - Чингис хаан оо нууц түүх 28

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠰᠣᠶᠣᠯТүүх соёл 2025-10-12

140

ᠪᠠᠭᠳᠠᠳ᠋ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ        ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠰᠠᠯᠬᠢ ᠰᠡᠪᠡᠯᠵᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠲᠠᠩᠭᠤᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠰᠢᠪᠡᠷ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠬᠥᠩᠭᠡᠨ ᠴᠠᠴᠠᠷ ᠪᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠠᠳ ᠡᠳᠦᠷᠵᠢᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠᠭᠠᠷ ᠪᠣᠳᠣᠯ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠳᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠨ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ᠋ ᠬᠠᠷᠠᠭᠠᠳ ᠪᠤᠭᠤᠷᠴᠢ ᠴᠣᠬᠣᠮ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ ᠪᠠᠢᠬᠤ ᠪᠠᠨ ᠣᠯᠵᠤ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠵᠠᠢ᠃ ᠬᠡᠵᠢᠶ᠎ᠡ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ᠌ ᠡᠢᠮᠦ ᠭᠤᠨᠢᠭᠲᠤ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠢᠷᠡᠨ᠎ᠡ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠢ᠋ ᠬᠡᠨ ᠬᠡᠨ ᠨᠢ ᠮᠡᠳᠡᠵᠦ ᠪᠠ...

ᠤᠭᠠᠯᠵᠠᠨ ᠬᠡ ᠲᠠᠢ ᠡᠮᠡᠭᠡᠯ–ᠦᠭᠡ᠄ ᠶᠢᠨ ᠰᠢ ᠴᠸᠨ᠂ᠠᠶ᠎ᠠ᠄ ᠪᠣᠣ ᠭᠦᠢ᠂ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢ᠄ ᡀᠠᠬᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠮᠥᠩᠬᠡᠥ᠋ᠯᠵᠡᠢ ᠳᠠᠭᠤᠯᠠᠨ᠎ᠠ Угалзан хээтэй эмээл – үгээ᠄ Ин ши чен᠂ аяа᠄ Боогүй᠂ орчуулсан нь᠄ Лхахсүрэн᠂ Мөнхүүлжээ дуулна

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠳᠠᠭᠤᠤ ᠬᠥᠭᠵᠢᠮДуу 2025-10-12

190

ᠤᠭᠠᠯᠵᠠᠨ ᠬᠡ ᠲᠠᠢ ᠡᠮᠡᠭᠡᠯ  ᠤᠨᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠠᠯᠴᠢᠷ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠪᠠᠯᠴᠢᠷ ᠨᠠᠰᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌  ᠤᠷᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠨ ᠴᠢᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠠᠪᠤ ᠪᠠᠨ ᠳᠠᠭᠠᠭᠠᠳ ᠳᠡᠷᠪᠡᠵᠦ  ᠭᠦᠶᠦᠳᠡᠭ ᠰᠠᠨ  ᠤᠷᠠᠯᠠᠵᠤ ᠰᠡᠢᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠽᠠᠨᠳᠠᠨ ᠡᠮᠡᠭᠡᠯ  ᠠ ᠬᠠ ᠬᠥ  ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠳᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠥᠯᠥᠭᠡᠢ ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠥᠯᠥᠭᠡᠢ  ᠠᠪᠤ ᠮᠢᠨᠢ ᠨᠠᠮᠠᠶ᠋ᠢ ᠠᠭᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ  ᠦᠨᠦᠰᠴᠦ ᠥ...

ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ 2025.10.12Gadaad medeeГадаад мэдээ

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠮᠡᠳᠡᠭᠡᠯᠡᠯМэдээлэл 2025-10-12

163

ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠦᠢ02ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡᠨ ᠦ᠌ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭХэл бичиг 2025-10-12

219

ᠬᠣᠶᠠᠷ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡᠨ ᠦ᠌ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠨᠡ ᠬᠦ᠌ ᠶᠠᠭᠤᠮ᠎ᠠ ᠪᠣᠯ ᠬᠥᠮᠦᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠵᠡᠪᠰᠡᠭ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠭᠦᠷ ᠮᠥᠨ᠃ ᠡᠢᠮᠦ ᠤᠴᠢᠷ ᠠ᠋ᠴᠠ᠂ ᠥᠴᠢᠨᠡᠨ ᠲᠥᠴᠢᠨᠡᠨ ᠦᠭᠡ ᠪᠤᠶᠤ ᠡᠰᠡᠬᠦᠯ᠎ᠡ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡ ᠡᠴᠡ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠭᠰᠡᠨ᠂ ᠶᠠᠮᠠᠷ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠵᠡᠯ ᠰᠠᠨᠠᠭ᠎ᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠢᠯᠡᠳᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠥᠮᠦᠰ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠨᠢᠭᠡᠴᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ ᠭᠡᠨ᠎ᠡ᠃ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ ᠨᠢ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠤᠶᠤ ᠥᠴᠢᠨᠡᠨ ᠲᠥᠴᠢᠨᠡᠨ...

ᠪᠠᠲᠤ ᠬᠠᠭᠠᠨ 3-10 ᠲᠠᠲ᠋ᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠦᠷᠦᠭᠦᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠭᠤᠲᠤ ᠳᠣᠲᠣᠷ᠎ᠠ-ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠴᠤᠳ ᠣᠷᠣᠰ ᠲᠡᠰᠢ ᠬᠥᠳᠡᠯᠪᠡ-Bat khaan Бат хаан-ᠷᠣᠮᠠᠨ

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠲᠤᠭᠤᠵᠢ ᠷᠣᠮᠠᠨТоож роман 2025-10-12

245

ᠠᠷᠪᠠ ᠲᠠᠲ᠋ᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠲᠦᠷᠦᠭᠦᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠭᠤᠲᠤ ᠳᠣᠲᠣᠷ᠎ᠠ ᠲᠶᠥ᠋ᠯᠶᠡᠪ— ᠪᠢᠷᠭᠧᠨ ᠦ᠌ ᠲᠦᠷᠦᠭᠦᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠠᠭᠤᠲᠤ《ᠭᠦᠶᠦᠳᠡᠯᠲᠦ ᠬᠡᠭᠦᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠯ᠎ᠠ》 ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠪᠠᠢᠪᠠ᠃ ᠡᠨᠳᠡ ᠤᠷᠤᠰᠬᠤ ᠪᠤᠯᠠᠭ ᠬᠥᠯᠳᠡᠵᠦ᠂ ᠮᠥᠰᠥ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠦ᠌ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨ ᠢ᠋ ᠪᠦᠷᠬᠦᠵᠡᠢ᠃ ᠮᠣᠳᠣᠨ ᠬᠡᠷᠡᠮ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠷ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠳᠣᠣᠷᠠᠬᠢ ᠰᠠᠭᠤᠴᠠ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠬᠡᠪ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠷ ᠦᠯᠡᠳᠡᠵᠡᠢ᠃ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠡᠨᠳᠡ ᠷᠶᠡᠽᠡᠨ ᠦ᠌ ᠬᠠᠷᠠᠭᠤᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠪᠠᠢᠷᠢ ᠪᠠᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠢ᠃ ᠲᠠᠲ᠋ᠠᠷ ᠤ᠋ᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠳᠡᠪᠰᠢᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢ...

ᠠᠲᠠᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨAatai khaanАатай хаан

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠴᠤᠤᠲᠤ ᠬᠥᠮᠥᠰЦуут хүмүүс 2025-10-12

229

ᠠᠲᠠᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ      ᠨᠠᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢ ᠄ ᠱ · ᠴᠸᠶᠢᠨ — ᠣᠢᠳᠤᠪ ᠬᠢᠶᠠᠳ ᠪᠣᠷᠵᠢᠭᠢᠨ ᠣᠪᠣᠭᠲᠤ ᠠᠲᠠᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠡᠪᠦᠭᠡ ᠲᠣᠭᠣᠨᠳᠡᠮᠤᠷ᠂ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠨᠢ ᠬᠠᠷᠭᠤᠴᠠᠭ ᠳᠦᠭᠦᠷᠡᠩ ᠲᠠᠢᠵᠢ ᠶᠤᠮ᠃1441 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠣᠷᠣ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠡᠯᠪᠡᠭ ᠢ᠋ 1415 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠨᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ᠋ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠣᠢᠷᠠᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠭᠡᠴᠢ ᠬᠠᠰᠢᠬ᠎ᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠬᠦᠦ ᠡᠰᠡᠬᠦ ᠣᠢᠷᠠᠳ ᠲᠤ᠌ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠤᠯᠢᠶᠠᠵᠤ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠨ᠎ᠠ᠃...

ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ᠋ ᠢᠷᠦᠭᠡᠯ -ᠰᠠᠷᠠᠨ᠎ᠠArvan tsagaan buyany yerööl-SaraanaАрван цагаан буяны ерөөл-Сараана

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠳᠠᠭᠤᠤ ᠬᠥᠭᠵᠢᠮДуу 2025-10-12

395

ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ᠋ ᠢᠷᠦᠭᠡᠯ   ᠦᠭᠡ᠄ ᠫ᠂ ᠨᠢᠮᠠᠯᡁᠠᠭᠪᠠ   ᠠᠶ᠎ᠠ᠄ ᠪᠠᠶᠠᠨᠮᠥ᠋ᠷᠡᠨ   ᠳᠠᠭᠤᠴᠢᠨ᠄ ᠰᠠᠷᠠᠨ᠎ᠠ  ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠦᠢᠯᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠠᠢᠬᠠᠨ ᠢ᠋ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠡᠳ ᠠᠭᠤᠤ ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠪᠡᠨ ᠲᠠᠨᠢᠶᠤ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠣᠮ ᠤ᠋ᠨ ᠠᠪᠢᠰᠢᠭ᠌ ᠎ᠳᠤ ᠪᠠᠭᠲᠠᠵᠤ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ᠋ ᠦᠷ᠎ᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠶᠤ ᠱᠠᠭᠰᠠᠪᠠᠳ ᠤ᠋ᠨ ᠨᠣᠮ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠰᠢᠮᠳᠠᠭᠠᠳ ᠰᠠᠢᠨ ᠰᠠᠢᠬᠠᠨ ᠤ᠋ ᠢᠷᠦᠭᠡᠯ ᠲᠠᠯᠪᠢ...

ᠡᠬᠡ ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠣᠰᠤᠭ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠰᠦᠭ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠮᠢᠨᠢ ᠡᠭᠦᠷᠢᠳᠡ ᠣᠷᠣᠰᠢᠬᠤ ᠪᠣᠯᠲᠤᠭᠠᠢ-ᠪᠤᠤᠬᠢᠶ᠎ᠠ20251012

ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ：ᠪᠤᠤᠬᠢᠶ᠎ᠠБуухиа 2025-10-12

488

ᠡᠬᠡ ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠣᠰᠤᠭ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠰᠦᠭ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠮᠢᠨᠢ ᠡᠭᠦᠷᠢᠳᠡ ᠣᠷᠣᠰᠢᠬᠤ ᠪᠣᠯᠲᠤᠭᠠᠢ    ᠵᠥᠪ ᠪᠢᠴᠢᠯᠭᠡ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠦᠯᠳᠡ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭ᠎ᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠳ᠄1. ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠬᠠᠩᠭᠠᠢ᠄ᠪᠤᠴᠠᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠭ᠎ᠠ ᠴᠢᠰᠤ ᠮᠢᠨᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ᠪᠣᠷᠣ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ ᠮᠢᠨᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠃2. ᠲᠠᠰᠢᠮ᠎ᠠ 9ᠮᠢᠨᠦ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠰᠢᠷᠣᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠭᠤᠶᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠤ᠌ ᠪᠤᠤ ᠥᠭ᠂ ᠮᠢᠨᠦ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠡᠬᠡ ᠬᠡᠯᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠩᠷᠢ ᠡᠴᠡ ᠴᠠᠭᠠᠵᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠴᠤ᠌ ᠪᠢᠲᠡᠭᠡᠢ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡ...