ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ- ᠪᠢᠯᠢᠭ᠌ᠰᠠᠢᠬᠠᠨГэгээн монгол-билэгсайхан
ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ
ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ᠌ᠰᠠᠢᠬᠠᠨ
ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠡᠭᠡᠷᠡ ᠰᠢᠭᠦᠳᠡᠷᠢ ᠭᠢᠰᠬᠢᠨ ᠴᠠᠬᠢᠯᠵᠤ
ᠰᠦᠷᠯᠢᠭ ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠶᠠᠩᠳᠤᠩ ᠲᠡᠭᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠡᠪᠡᠷ ᠰᠡᠷᠡᠢᠵᠦ
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠭᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠭᠠᠳᠠᠨᠠ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠬᠠᠩᠬᠤᠯᠵᠤ
ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠬᠠᠢᠷᠠᠲᠠᠢ ᠰᠠᠢᠨ ᠡᠷᠡ ᠤᠷᠲᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠠᠭᠤᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠠᠶᠠᠯᠵᠤ
ᠦᠦᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠭᠡᠭᠡ ᠲᠡᠢ ᠤᠷᠤᠯᠳᠤᠨ ᠡᠷᠦᠬᠡᠨ ᠦ᠌ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤ ᠳᠠᠶᠠᠯᠠᠵᠤ
ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠪᠣᠷᠣᠬᠠᠨ ᠪᠦᠰᠡᠭᠦᠢ ᠠᠷᠭᠠᠯ ᠬᠤᠷᠮᠤᠢ᠍ᠢ᠍ᠯᠡᠨ ᠭᠠᠯᠯᠠᠵᠤ
ᠥᠳᠬᠡᠨ ᠰᠢᠷᠭᠠᠯ ᠴᠠᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠲᠣᠭᠣᠨᠣ ᠡᠷᠭᠦᠬᠦᠯᠤᠨ ᠰᠠᠮᠤᠷᠴᠤ
ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ ᠡᠵᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠡᠦᠲᠦᠮ ᠲᠡᠭᠷᠢ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠰᠠᠴᠤᠯᠢ ᠡᠷᠭᠦᠵᠦ
ᠥᠭᠡᠳᠡᠷᠬᠡᠭ ᠬᠥᠳᠡᠭᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ᠌ ᠮᠢᠨᠢ
ᠥᠷᠯᠥᠭᠡ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠭᠠ ᠨᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠠ᠋
ᠦᠳᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤ᠋ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ ᠬᠥᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠ ᠨᠢᠭᠤᠭᠳᠠᠵᠤ
ᠥᠷᠲᠡᠭᠡ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤ᠋ᠨ ᠶᠠᠭᠤᠮᠠᠰ ᠵᠡᠷᠭᠡᠯᠭᠡᠨ ᠳᠣᠲᠣᠷᠠ ᠪᠥᠵᠢᠭᠯᠡᠵᠦ
ᠮᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠲᠡᠢ ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ᠬᠣᠨᠢ ᠪᠠᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠣᠷᠣᠭᠤᠯᠵᠤ
ᠮᠠᠨ ᠤ᠋ ᠲᠠᠨᠠᠢᠬᠢᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠪᠣᠷᠴᠠ ᠲᠠᠢ ᠴᠠᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠠᠶᠠᠭᠠᠯᠠᠵᠤ
ᠭᠡᠷ ᠳᠦᠭᠦᠷᠡᠩ ᠪᠤᠭᠤᠷᠤᠯ ᠤ᠋ᠳ ᠲᠠᠮᠠᠬᠢ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠯᠠᠵᠤ
ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠣᠭᠣᠷᠣᠨᠳᠣ ᠴᠠᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠵᠢᠯ ᠬᠥᠭᠯᠡᠷᠡᠵᠦ
ᠨᠠᠷᠠ ᠤᠨᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠨᠣᠭᠣᠭᠠᠨ ᠤ᠋ ᠦᠨᠦᠷ ᠬᠠᠩᠬᠤᠯᠵᠤ
ᠨᠠᠩᠴᠢᠳ ᠨᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠠᠢᠯ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠣᠬᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠭᠠᠭ ᠰᠡᠩᠭᠢᠨᠡᠵᠦ
ᠵᠤᠯᠵᠠᠭᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠬᠠᠨ ᠪᠣᠭᠱᠣᠷᠭᠠ ᠨᠢᠰᠦᠨ ᠪᠠᠭᠤᠵᠤ ᠵᠢᠷᠭᠢᠭᠡᠳ ᠯᠡ
ᠵᠤᠨ ᠲᠠᠢ ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠦ᠋ᠳ ᠲᠡᠢᠮᠦᠷᠬᠦᠦ ᠯᠡ ᠪᠠᠢᠳᠠᠭ ᠰᠠᠨ ᠁
ᠡᠳᠦᠷᠵᠢᠨ ᠪᠡᠯᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠮᠠᠯ ᠵᠠᠳᠠᠭᠠᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠᠵᠤ
ᠦᠳᠡᠰᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠤᠭᠤᠷᠤᠯ ᠭᠡᠭᠡ ᠲᠤᠯᠤᠭᠠᠳ ᠳᠠᠮᠨᠠᠨ ᠭᠦᠤᠰᠢᠯᠡᠵᠤ
ᠥᠨᠥ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢ᠋ ᠠᠮᠠ ᠳᠠᠮᠵᠢᠨ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠯᠠᠵᠤ
ᠦᠦᠷ ᠰᠥᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠣᠯᠵᠣᠭᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤᠬᠠᠨ ᠬᠣᠣᠰ ᠤ᠋ᠳ ᠲᠣᠪᠯᠠᠵᠤ
ᠴᠦ ᠬᠠᠶᠠᠬᠤ ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠮ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠦᠶᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠢᠨ ᠭᠣᠣᠯᠴᠠᠭᠤ ᠴᠤᠭᠯᠠᠷᠠᠵᠤ
ᠴᠤᠤᠲᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠭᠡᠭᠦᠦ ᠶ᠋ᠢ ᠡᠪᠦᠭᠡ ᠪᠠᠭᠠᠴᠤᠳ ᠲᠤ᠌ ᠶᠠᠷᠢᠵᠤ
ᠰᠠᠷᠠᠨ ᠤ᠋ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠲᠡᠢ ᠰᠠᠯᠬᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠵᠠᠯᠠᠨ ᠤ᠋ ᠦᠬᠡᠷ ᠬᠡᠪᠢᠵᠦ
ᠰᠠᠭᠠᠯᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢᠩ ᠲᠠᠢ ᠰᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠲᠦᠭᠦᠬᠡᠢ ᠴᠥᠴᠥᠭᠡᠢ ᠬᠥᠪᠴᠦ
ᠣᠷᠣᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠥᠳᠡᠭᠡ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠮᠢᠨᠢ ᠣᠷᠣᠢ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠭᠠ ᠨᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠠ᠋
ᠮᠡᠴᠢᠳ ᠳᠣᠯᠣᠭᠠᠨ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠲᠣᠭᠣᠨᠣ ᠨᠠᠷᠠᠯᠠᠬᠤ ᠴᠠᠭ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠠᠷ
ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠯᠵᠢᠨ ᠡᠷᠦᠬᠡ ᠳᠥᠷᠪᠡᠯᠵᠢᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠰᠥᠨᠢ ᠪᠡᠷ
ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠪᠣᠯᠵᠣᠭᠠ ᠲᠠᠢ ᠪᠦᠰᠡᠭᠦᠢ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠠᠢᠬᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌
ᠠᠷᠭᠤᠮᠠᠭ ᠬᠦᠯᠦᠭ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠵᠠᠭᠠᠷ ᠠᠢᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠱᠣᠩ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠱᠠᠷᠬᠢᠪᠠ
ᠦᠵᠡᠬᠦ ᠡᠴᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠦᠵᠡᠭᠰᠡᠨ ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠨᠠᠰᠤᠲᠠᠢ ᠢᠵᠢᠢ
ᠦᠦᠷ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠷᠡᠬᠦ ᠦᠶᠡ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᠦᠬᠡ ᠪᠡᠨ ᠳᠠᠯᠠᠯᠠᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤ ᠳ᠋ᠠᠭᠠᠨ
ᠬᠦᠯᠦᠭ ᠨᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢ ᠱᠣᠩ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡᠬᠢ ᠨᠣᠢᠲᠠᠨ ᠬᠣᠮᠣᠣᠯ ᠢ᠋ ᠦᠵᠡᠴᠢᠬᠡᠭᠡᠳ
ᠬᠦᠷᠭᠡᠨ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠨᠢ ᠠ᠋ ᠮᠠᠨᠠᠢᠬᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠦᠬᠡᠨ ᠨᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠳᠤᠷᠠᠰᠪᠠ
ᠠᠵᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠡᠭᠷᠢ ᠲᠡᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠮᠢᠨᠢ
ᠠᠢᠯ ᠨᠡᠮᠡᠬᠦ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠭᠠ ᠨᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠠ᠋
ᠲᠠᠢᠯᠪᠤᠷᠢ ᠄ᠪᠢᠴᠢᠯᠭᠡ ᠳᠣᠲᠣᠷᠠ 《ᠠᠶᠠᠯᠠᠵᠤ》ᠭᠡᠵᠤ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠬᠠᠳᠠᠵᠠᠢ᠂ ᠵᠥᠪ ᠨᠢ
ᠠᠮᠢᠳᠤ ᠦᠰᠦᠭ ᠳᠣᠲᠣᠷᠠ ᠪᠠᠢᠭᠠ《ᠠᠶᠠᠯᠵᠤ》ᠪᠣᠯᠣᠨᠠ ᠃
Гэгээн монгол
Яруу найрагч
Яруу найрагч
М. Билэгсайхан
Сүрэг цагаан зээр
Шүүдэр гишгэн цахилаж
Сүрлэг өндөр яндан
Тэхийн эвэр сэрвийж
Монгол гэрийн гаднаас
Малын үнэр ханхиалж
Моринд хайртай сайн эр
Уртын дууг аяалж
Үүрийн гэгээтэй уралдан
Өрхний хошуу даялаж
Өндөр борхон бүсгүй
Аргал хормойлон галлаж
Өтгөн шаргал цайг
Тоон өргүүлэн сарамч
Өүлэн эжий минь удам тэнгэрт цацал өргөж
Өөдрөг хөдөө нутагт минь
Өглөө болж байгаа нь тэрээ.
Үдийн нарны сүүдэр
Хөлөн тушаа нуугдаж
Өртөө газрын юмс зэрэглээнд бүжиглэж
Малын хишигтэй хүүхэд
Хонио усанд оруулж
Манай танайхан бүгдээрэй
Борцтой цай аягалж
Гэр дүүрэн буурал
Тамхи нэрэн хуучилж
Гэргий хүүхдийн хооронд
Цаггүй ажил хөглөрч
Нар унасан газраас
Ногооны үнэр ханхалж
Манчид нэрсэн айлаас
Охийн аагь сэнгэнэж
Зулзаган жаахан богширго
Нисэн бууж жиргээд л
Зунтай жилийн өдрүүд иймэрхүү л байдагсаан
Өдөржин бэлчсэн мал
Задгай газар хотолж
Үдшийн буурал гэгээ
Толгод дамнан хүүшилж
Өнөө болсон явдлыг
Ам дамжин хуучилж
Үүр шөнийн болзоог
Залуухан хосууд товлож
Цүү хаях наадамд
Үеийнхэн голцуу цугларч
Цуутын цагаагч гүүг
Өвөө багачуулд ярьж
Сарны гэрэлтэй салхийг
Зэлний үхэр хэвж
Саалийн хувинтай сүүнд
Түүхий цөцгий хөвж
Орон монгол хөдөө минь
Орой болж байгаа нь тэрээ.
Мичид долоон бурхан
Тооно нарлах цагаар
Мэндийн гурвалжин өрх
Дөрвөлжин болох шөнөөр
Амрагийн болзоотой бүсгүй
Сэрүүхэн байх тохироонд
Армаг хүлгийн хазаар
Айлын шон дээр шаргиваа
Үзэхээс ихийг үзсэн
Өндөр настай эжий
Үүр тэмдэгрэх үеэр
Өрхөө даллаж явахдаа
Хүлэг эзгүй шон дээр
Нойтон хомоолын үзчихээд
Хүргэнтэй болох нь ээ манайх гэж
Хүүхэн насаа дурсваа
Азын тэнгэртээ гэгээн монгол минь
Айл нэмэх гэж байгаа нь тэрээ.
Сүрэг цагаан зээр
Шүүдэр гишгэн цахилаж
Сүрлэг өндөр яндан
Тэхийн эвэр сэрвийж
Монгол гэрийн гаднаас
Малын үнэр ханхиалж
Моринд хайртай сайн эр
Уртын дууг аяалж
Үүрийн гэгээтэй уралдан
Өрхний хошуу даялаж
Өндөр борхон бүсгүй
Аргал хормойлон галлаж
Өтгөн шаргал цайг
Тоон өргүүлэн сарамч
Өүлэн эжий минь удам тэнгэрт цацал өргөж
Өөдрөг хөдөө нутагт минь
Өглөө болж байгаа нь тэрээ.
Үдийн нарны сүүдэр
Хөлөн тушаа нуугдаж
Өртөө газрын юмс зэрэглээнд бүжиглэж
Малын хишигтэй хүүхэд
Хонио усанд оруулж
Манай танайхан бүгдээрэй
Борцтой цай аягалж
Гэр дүүрэн буурал
Тамхи нэрэн хуучилж
Гэргий хүүхдийн хооронд
Цаггүй ажил хөглөрч
Нар унасан газраас
Ногооны үнэр ханхалж
Манчид нэрсэн айлаас
Охийн аагь сэнгэнэж
Зулзаган жаахан богширго
Нисэн бууж жиргээд л
Зунтай жилийн өдрүүд иймэрхүү л байдагсаан
Өдөржин бэлчсэн мал
Задгай газар хотолж
Үдшийн буурал гэгээ
Толгод дамнан хүүшилж
Өнөө болсон явдлыг
Ам дамжин хуучилж
Үүр шөнийн болзоог
Залуухан хосууд товлож
Цүү хаях наадамд
Үеийнхэн голцуу цугларч
Цуутын цагаагч гүүг
Өвөө багачуулд ярьж
Сарны гэрэлтэй салхийг
Зэлний үхэр хэвж
Саалийн хувинтай сүүнд
Түүхий цөцгий хөвж
Орон монгол хөдөө минь
Орой болж байгаа нь тэрээ.
Мичид долоон бурхан
Тооно нарлах цагаар
Мэндийн гурвалжин өрх
Дөрвөлжин болох шөнөөр
Амрагийн болзоотой бүсгүй
Сэрүүхэн байх тохироонд
Армаг хүлгийн хазаар
Айлын шон дээр шаргиваа
Үзэхээс ихийг үзсэн
Өндөр настай эжий
Үүр тэмдэгрэх үеэр
Өрхөө даллаж явахдаа
Хүлэг эзгүй шон дээр
Нойтон хомоолын үзчихээд
Хүргэнтэй болох нь ээ манайх гэж
Хүүхэн насаа дурсваа
Азын тэнгэртээ гэгээн монгол минь
Айл нэмэх гэж байгаа нь тэрээ.
