ᠡᠷᠡᠴᠦᠳ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠥᠮᠥᠭᠡᠷᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠰᠢᠯᠦᠭ-ᠮ ᠪᠢᠯᠢᠭ᠌ᠰᠠᠢᠬᠠᠨЭрчүүдээ өмөөрч бичсэн шүлэг-М.Билэгсайхан
ᠡᠷᠡᠴᠦᠳ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠥᠮᠥᠭᠡᠷᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠰᠢᠯᠦᠭ
ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ᠌ᠰᠠᠢᠬᠠᠨ
ᠡᠷᠡ ᠬᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠲᠠᠨᠠᠷ ᠬᠠᠶᠠ ᠴᠤ᠌ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠬᠠᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠠᠴᠢ
ᠡᠷᠯᠢᠭ ᠲᠦ᠍ ᠶᠠᠪᠤᠴᠢᠬᠠᠬᠤ ᠡᠴᠡ ᠨᠢ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠠᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠡᠳ᠋ᠯᠡᠭᠦᠯ ᠠ᠋
ᠡᠷᠡ ᠨᠥᠬᠥᠷ ᠴᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠭᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠵᠠᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠲᠥᠷᠥ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠵᠠᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠡ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠴᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠡᠬᠡ ᠣᠷᠣᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠡᠴᠦᠳ ᠢ᠋ ᠲᠠᠨᠠᠷ ᠬᠠᠶᠠ ᠴᠤ᠌ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠬᠠᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠠᠴᠢ
ᠡᠷᠯᠢᠭ ᠲᠦ᠍ ᠶᠠᠪᠤᠴᠢᠬᠠᠬᠤ ᠡᠴᠡ ᠨᠢ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠠᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠡᠳ᠋ᠯᠡᠭᠦᠯ ᠠ᠋
ᠬᠡᠯᠡ ᠨᠢ ᠲᠠᠩᠨᠠᠢ ᠪᠠᠨ ᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠲᠤᠯᠲᠠᠴᠢᠵᠤ
ᠬᠥᠯ ᠨᠢ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠪᠡᠨ ᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠲᠡᠮᠲᠡᠴᠢᠵᠦ
ᠬᠠᠶᠠ ᠨᠢᠭᠡ ᠬᠠᠯᠠᠮᠰᠠᠭᠤ ᠬᠥᠮᠦᠨ ᠢᠷᠡᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠨᠢ
ᠬᠠᠷᠢᠶᠠᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠦᠭᠡ ᠤᠷᠤᠰᠬᠠᠵᠤ
ᠬᠠᠯᠠᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠨᠢ ᠪᠢᠲᠡᠭᠡᠢ ᠬᠣᠭᠣᠰᠣᠯᠠ ᠠ᠋
ᠢᠨᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠ ᠯᠠᠪ ᠭᠠᠷᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠢᠦ ᠳᠡ ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠬᠢ ᠡᠴᠡ ᠴᠢᠨᠢ
ᠶᠠᠭᠠᠬᠢᠬᠤᠪ ᠳᠠ ᠬᠥᠭᠡᠷᠦᠬᠦᠢ ᠰᠢᠷᠠ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠢᠯᠬᠤ ᠶᠠᠭᠤᠮᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠨᠢ ᠦᠯᠡᠳᠡᠭᠡ ᠠ᠋
ᠳᠡᠪᠡᠯ ᠪᠥᠰᠡᠨ ᠭᠣᠶᠣᠯ ᠲᠠᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠪᠡᠨ ᠮᠠᠯᠠᠭᠠᠢ ᠬᠡᠢᠮᠣᠷᠢ ᠲᠠᠢ
ᠠᠨᠳᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠴᠣᠪᠣᠭᠣᠵᠢᠵᠤ ᠠᠪᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠬᠠᠷᠠᠴᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ᠌ ᠲᠣᠮᠣᠭᠠᠵᠢᠳᠠᠭ
ᠢᠨᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠨᠢᠯᠬᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠡᠴᠦᠳ ᠢ᠋ ᠶᠠᠩᠵᠢᠨᠯᠾᠠᠮᠣ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠮᠢᠨᠢ ᠥᠷᠥᠰᠢᠶᠡ
ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠰᠢᠭ᠋ ᠶᠤᠮ ᠭᠡᠵᠦ ᠲᠠᠩᠳᠠ ᠪᠢᠲᠡᠭᠡᠢ ᠳᠠᠪᠠᠷᠠ
ᠡᠭᠦᠯᠡ ᠰᠢᠭ ᠨᠡᠭᠦᠭᠡᠳ ᠶᠠᠪᠤᠴᠢᠬᠠᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ
ᠤᠰᠤ ᠰᠢᠭ᠋ ᠤᠶᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠲᠠᠩᠳᠠ ᠪᠢᠲᠡᠭᠡᠢ ᠰᠡᠮᠡᠷᠡ
ᠠᠭᠤᠷ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠳᠡᠭᠳᠡᠴᠢᠬᠡᠳᠡᠭ ᠶᠤᠮ
ᠲᠡᠭᠦᠯᠳᠡᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠤᠷᠮᠠ ᠶ᠋ᠢ ᠨᠢ ᠪᠦᠷ ᠬᠤᠭᠤᠯᠴᠢᠬᠠᠪᠠᠯ
ᠲᠥᠷᠥᠭᠰᠡᠨ ᠰᠢᠭ ᠢ᠋ᠶ᠋ᠡᠨ ᠤᠷᠤᠭᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠠᠷᠠᠭᠠᠳ ᠤᠨᠠᠴᠢᠬᠠᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ
ᠬᠡᠴᠢᠨᠡᠨ ᠵᠢᠯ ᠠᠮᠢᠳᠤ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠳᠠᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ
ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠵᠢᠷᠭᠠᠨᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠯᠢᠮᠠ ᠬᠤᠪᠢᠶᠠᠬᠤ ᠶᠤᠮ ᠪᠣᠢ
ᠬᠠᠵᠠᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠡᠳᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠴᠢᠨᠢ ᠪᠦᠪᠡᠢ ᠡᠵᠢ ᠲᠦᠰᠢᠭ ᠪᠣᠯᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ
ᠬᠠᠯᠲᠤᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠡᠳᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ᠍ ᠴᠢᠨᠢ ᠪᠦᠰᠡᠭᠦᠢ ᠬᠠᠢᠷᠠ ᠨᠥᠮᠥᠷᠢ ᠪᠣᠯᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ
ᠥᠪᠡᠷ ᠢ᠋ ᠴᠢᠨᠢ ᠡᠵᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠥᠮᠦᠨ ᠦ᠌ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠶᠤᠮ ᠰᠢᠦ ᠳᠡ
ᠦᠷᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠤᠮ ᠰᠢᠦ ᠳᠡ
ᠡᠷᠡ ᠬᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠲᠠᠨᠠᠷ ᠬᠠᠶᠠ ᠴᠤ᠌ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠬᠠᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠠᠷᠠᠢ
ᠡᠷᠯᠢᠭ ᠲᠦ᠍ ᠶᠠᠪᠤᠴᠢᠬᠠᠬᠤ ᠡᠴᠡ ᠨᠢ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠠᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠡᠳ᠋ᠯᠡᠭᠦᠯ ᠠ᠋
ᠣᠯᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠠᠪᠠᠯᠢ ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ ᠲᠠᠨᠠᠷ ᠠ᠋ᠴᠠ
ᠣᠯᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠠᠪᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠢ᠋
ᠥᠮᠥᠭᠡᠷᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠰᠢᠯᠦᠭ ᠢ᠋ ᠮᠢᠨᠢ ᠪᠣᠯᠭᠣᠭᠠ
ᠥᠪᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠪᠡᠶᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠪᠢᠲᠡᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠣᠭᠠ
ᠡᠷᠡ ᠨᠥᠬᠥᠷ ᠴᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠭᠡᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠵᠠᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠲᠥᠷᠥ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠵᠠᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠡ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠴᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠡᠬᠡ ᠣᠷᠣᠨ ᠴᠢᠨᠢ ᠡᠵᠡᠭᠦᠢᠷᠡᠨᠡ
ᠡᠷᠡ ᠬᠥᠮᠦᠨ ᠢ᠋ ᠲᠠᠨᠠᠷ ᠬᠠᠶᠠ ᠴᠤ᠌ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠬᠠᠢᠷᠠᠯᠠ
ᠡᠷᠯᠢᠭ ᠲᠦ᠍ ᠶᠠᠪᠤᠴᠢᠬᠠᠬᠤ ᠡᠴᠡ ᠨᠢ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠠᠨᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠡᠳ᠋ᠯᠡᠭᠦᠯ ᠠ᠋ ᠶᠠᠩᠵᠢᠨᠯᠾᠠᠮᠣ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠮᠢᠨᠢ᠃
ЭРЧҮҮДЭЭ ӨМӨӨРЧ БИЧСЭН ШҮЛЭ
Мөнхөөгийн Билэгсайхан
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвүүд нь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эрчүүдийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Хэл нь тагнаагаа олохгүй тультчиж
Хөл нь дэлхийгээ олохгүй тэмтчиж
Хаяа нэг халанцуухан ирэхэд нь
Хараалын үг урсгаж халаасыг нь битгий хоослоо
Янагийн захиа лав гарахгүй шүү дээ наанаас чинь
Яахав дээ хөөрхий шараа тайлах юмыг нь үлдээ
Дээл бүсэн гоёлтой дээрээ малгай хийморьтой
Андынхаа дэргэд цовоожиж аавынхаа харцанд томоождог
Янагийн сэтгэлд нялхарсан эрчүүдийг Янжинлхамууд минь өршөө
Уул шиг юм гэж дандаа битгий давар
Үүл шиг нүүгээд явчихдаг юм
Ус шиг уян гэж дандаа битгий самар
Уур болоод дэгдчихдэг юм
Төгөлдөр их урмыг бүр хугалчихвал
Төрсөн шигээ урвуугаа хараад уначихдаг юм
Хичнээн жил амьд явахыг мэдэж болдоггүй орчлон дээр
Хэзээ хаана жаргана гэж хэрүүлийн алим хуваах вэ
Хазайсан газар тэдэнд чинь бүүвэй ээжий түшиг болдог юм
Хальтарсан газар тэдэнд чинь бүсгүй хайр нөмөр болдог юм
Өөрийг чинь ээж болгосон хүний дээд юм шүү дээ
Үрийн чинь эцэг болсон эрийн тэнгэр юм шүү дээ
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаарай
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Олон олон авайл гэргий та нараас
Олон олон аавын хөвгүүдийг
Өмөөрч бичсэн шүлгийг минь болгоо
Өөрийн минь биеийг битгий болгоо
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвүүд нь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрла
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл Янжинлхамууд минь.
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвүүд нь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эрчүүдийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Хэл нь тагнаагаа олохгүй тультчиж
Хөл нь дэлхийгээ олохгүй тэмтчиж
Хаяа нэг халанцуухан ирэхэд нь
Хараалын үг урсгаж халаасыг нь битгий хоослоо
Янагийн захиа лав гарахгүй шүү дээ наанаас чинь
Яахав дээ хөөрхий шараа тайлах юмыг нь үлдээ
Дээл бүсэн гоёлтой дээрээ малгай хийморьтой
Андынхаа дэргэд цовоожиж аавынхаа харцанд томоождог
Янагийн сэтгэлд нялхарсан эрчүүдийг Янжинлхамууд минь өршөө
Уул шиг юм гэж дандаа битгий давар
Үүл шиг нүүгээд явчихдаг юм
Ус шиг уян гэж дандаа битгий самар
Уур болоод дэгдчихдэг юм
Төгөлдөр их урмыг бүр хугалчихвал
Төрсөн шигээ урвуугаа хараад уначихдаг юм
Хичнээн жил амьд явахыг мэдэж болдоггүй орчлон дээр
Хэзээ хаана жаргана гэж хэрүүлийн алим хуваах вэ
Хазайсан газар тэдэнд чинь бүүвэй ээжий түшиг болдог юм
Хальтарсан газар тэдэнд чинь бүсгүй хайр нөмөр болдог юм
Өөрийг чинь ээж болгосон хүний дээд юм шүү дээ
Үрийн чинь эцэг болсон эрийн тэнгэр юм шүү дээ
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрлаарай
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ
Олон олон авайл гэргий та нараас
Олон олон аавын хөвгүүдийг
Өмөөрч бичсэн шүлгийг минь болгоо
Өөрийн минь биеийг битгий болгоо
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвүүд нь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эр хүнийг та нар хаяа ч гэсэн хайрла
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл Янжинлхамууд минь.
